wandelen in het Leudal

Leumolen

Bevers

In het begin van de 19^e eeuw was de bever bijna helemaal uitgeroeid vanwege zijn pels. In vergelijking met de mens die maar 300 haren per vierkante centimeter heeft, bezit de bever 23.000 haren /cm2. Een waterdichte jas van goede kwaliteit dus. Het eten van bevervlees was toen ook nog net zo normaal als het eten van konijn. En van de olieachtige substantie (bevergeil) die de bevers gebruiken als geurmerk om hun territorium af te bakenen, werden allerlei wondermiddeltjes gefabriceerd.

Tegenwoordig kunnen we van kunststof ook warme kledij maken, is er een overvloed aan keuze wat gangbaar vlees betreft en hebben we genoeg synthetische middeltjes op de markt.Bovendien zijn we op de goede weg met het ontwikkelen van onze natuurgebieden.

Enkele solitaire bevers hebben Limburg al een tijdje geleden weten te bereiken en aan de opmerkelijke vraatsporen is te zien dat ze driftig in de weer zijn zichzelf  te onderhouden. Als alleenstaande beverman of bevervrouw is het alleen lastig er een beverfamilie op na te houden.

Natuurgebieden zoals het Leudal (beheerd door Staatsbosbeheer) en de omgeving van het Geldersch Niers kanaal (beheerd door het Limburgs Landschap) verkeren in zo’n goede staat dat  beverfamilies zich er makkelijk in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Op hun beurt zorgen de bevers door o.a hun knaaggedrag voor variatie langs het water. Omgeknaagde bomen maken plek vrij voor jonge plantjes, struikjes en bomen. Bevers zijn dus eigenlijk onmisbare schakels in ecosystemen van beekdalen en riviertjes.
Met het project “Toekomst voor de bever in Limburg” dat een initiatief is van de Provincie Limburg, krijgen de bevers een duwtje in de rug en worden beverfamilies bijgeplaatst in geschikte natuurgebieden.
Langs de Elbe in Duitsland leven er vele beverfamilies en soms zelfs op onmogelijke plaatsen zoals in de buurt van een industrieterrein. Enkele beverfamilies die zich in zo’n uitzichtloze situatie bevonden, zijn in het kader van het project naar o.a het Leudal verplaatst.

De komst van de beverfamilies werd goed voorbereid. De waterschappen hebben hun vangmethoden voor de bestrijding van beverratten enigszins aangepast zodat bevers niet sneuvelen in de vallen. Er werden kunstburchten gebouwd van wilgentakken ( foto 2)  waar de bevers eerst tot rust konden komen en zich naderhand uit konden knagen. Op een vroege ochtend in oktober 2002 betrokken de bevers in alle rust de kunstburcht. (foto 3 en 4). Deze rust was (en is nog steeds!) belangrijk aangezien de stress tot een minimum beperkt moest worden. De wilde dieren bevonden zich immers opeens in een totaal nieuw gebied.

Vanwege de stressfactor zijn de bevers dan ook niet gezenderd maar worden ze op zicht en vraatsporen deskundig onderzocht. In de eerste maand kwamen er voornamelijk vraatsporen voor rond de uitzet plek. Gedurende november en december hebben ze het hele beeksysteem van het Leudal verkend. Eind december 2002 en begin januari 2003 kregen we te maken met extreem hoog water dat de bevers overigens uitstekend doorstaan hebben aan de knaagsporen wat hoger in de bomen en struiken te zien.

Begin februari kon de Beverwerkgroep Nederland van de Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming (VZZ) constateren dat de dieren zich nog steeds rond de uitzetplaats bevonden. In de Zelsterbeek was er meer vraat te zien ten westen van de Roggelseweg. In de Leubeek hebben de bevers  via de vistrap de omgeving richting Maas verkend op een zwerftocht van ongeveer 4 km. De bevers zijn mogelijk op de solitaire bever gestuit, die zich bij de zandvang ophoudt en waarschijnlijk afkomstig is uit de Eifel.
Afgelopen winter werden er veel verschillende boomsoorten aangevreten zoals zwarte els, boswilg,hazelaar, amerikaanse vogelkers, eik, ratelpopulier en lijsterbes. Het menu schakelt nu enigszins over naar waterplanten en kruiden.

Er worden ook oeverholen gemaakt die als dagrustplaats dienen.Begin april is er een volwassen bever gezien die vanuit de kunstburcht er razendsnel vandoor ging. Poot afdrukken en honderden geurmerken maken de waarnemingen tot mei compleet. Deze geurmerken bestaan uit een propje bij elkaar geveegde takjes, blaadjes en plantjes met een typisch “dashboard-kastjes”-geur (bevergeil) om het territorium af te bakenen. Het Leudal zal naar verwachting de eerste plek zijn waar hopelijk de gevolgen van daadwerkelijke voortplanting gauw duidelijk worden.

Op de website www.beversinlimburg.nl kunt u actuele informatie vinden over de omstandigheden van de bevers in Noord en Midden Limburg. In dit najaar zullen op nog meer plaatsen in Limburg beverfamilies bij geplaatst worden waaronder in de Maasplassen ten zuiden van Roermond.

door:Linda Abbing, eerder verschenen in Rondom het Leudal nr. 110 (2003)

Adres: Roggelseweg 58, Haelen, tel. 0475 497010
Openingstijden: Dagelijks (uitgezonderd zaterdag) van 13.00 - 17.00 uur of op afspraak
Toegangsprijs: vanaf 12 jaar  2 € tot 12 jaar gratis
Bereikbaarheid:
 ·  eigen vervoer: klik hier voor kaart
 ·  openbaar vervoer: Buslijn 76